OmniHis B.V.  Telefoon: 0900-6664447 (0900-OMNIHIS)   |  mijn.OmniHis.nl | Teamviewer Apple of Windows

Online inzage het patiëntendossier

Vanaf 1 juli 2020 is het wettelijk verplicht om patiënten elektronische inzage in hun eigen gegevens te bieden. Het recht op online inzage is vastgelegd in de ‘Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg. Een Nederlandse wet die een aanvulling is op de Europese privacyregels (AVG). Het programma OPEN helpt huisartsen en huisartsenorganisaties deze ontwikkeling mogelijk te maken.

Wat betekent het voor de patiënt?

Online inzage stimuleert het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt. De betrokkenheid bij en regie over de eigen gezondheid neemt hierdoor toe met positieve gevolgen voor zelfzorg en zelfmanagement. Online inzage stelt de patiënt bovendien in staat om de kwaliteit en zorgvuldige verwerking van gegevens te bewaken en optimaal gebruik te maken van zijn rechten m.b.t. het dossier.

Wat betekent het voor de huisarts?

Online inzage kan gevolgen hebben voor de behandelrelatie met uw patiënten. Zo moet u er rekening mee houden dat meer patiënten u vragen gaan stellen bij onduidelijkheden in het dossier of als zij het niet eens zijn met uw verslaglegging. Hoe gaat u hiermee om? En wat kunt u doen als u online inzage schadelijk acht voor de patiënt? Annemarie Smilde, jurist gezondheidszorg bij VvAA, schetst het juridisch kader voor huisartsen rondom online inzage in het patiëntendossier. zij legt uit welke impact het recht op online inzage in combinatie met andere rechten kan hebben op de behandelrelatie.

Richtlijn Online inzage

Van belang is de uitwerking van de online inzage in Richtlijn Online inzage in het H-EPD van de NHG, die tot stand gekomen is in nauw overleg met de Patiëntenfederatie Nederland. Deze richtlijn bepaalt welke informatie in het dossier online inzichtelijk moet zijn. Het uitgangspunt is dat het alleen gegevens betreft, die noodzakelijk zijn voor actuele zorg. U kunt de actuele ‘Richtlijn Online inzage in het H-EPD door patiënt’ raadplegen op de website van de NHG.

Andere rechten van de patiënt en vertegenwoordigers

Naast de richtlijn zijn de rechten van patiënten met betrekking tot hun dossier in de Europese privacywet, de AVG en de rechten WGBO van belang. Het betreft hier onder meer het recht op aanvulling en correctie van gegevens, het recht om een aanvullende verklaring te laten opnemen in het dossier en het recht op vernietiging. Te verwachten is dat de online inzage zal leiden tor een toename van het gebruik van de patiëntenrechten uit de AVG en de WGBO. De praktijk van VvAA laat zien dat zorgverleners, onder wie huisartsen, nu al geregeld te maken hebben met verzoeken tot het verwijderen van gegevens uit het dossier. Het is dan ook van belang te weten hoe hier mee om te gaan.

Recht op vernietiging van gegevens uit het patiëntendossier

Bij een verzoek tot vernietiging (lees verwijdering) van gegevens uit het dossier, gaat de regeling WGBO voor het recht op vergetelheid/wissen vastgelegd in AVG. U moet aan het verzoek voldoen, tenzij er sprake is van een in de wet genoemd uitzondering of wanneer vernietiging in strijd is met zogenoemd goed hulpverlenerschap.

Wettelijke uitzondering

Een voor de huisartsenpraktijk relevante wettelijke uitzondering op het vernietigingsrecht doet zich voor als het belang van een ander zwaarder moet wegen dan het belang bij vernietiging van het dossier. Zo mag u een verzoek tot vernietiging weigeren als u het dossier nodig hebt voor het verweer tegen een klacht of een claim. U moet hiervoor dan wel concrete aanwijzingen hebben. Ook medische gegevens betreffen erfelijke aandoeningen, die voor familie van de patiënt van belang kunnen zijn, vallen onder deze uitzondering.

Uitzondering goed hulpverlenerschap

De uitzondering van goed hulpverlenerschap staat niet expliciet in de WGBO, maar is wel vastgelegd in de Richtlijn van de KNMG inzake het omgaan met medische gegevens. Het goed hulpverlenerschap kan onder meer een verwijdering van informatie in de weg staan, als deze betrekking heeft op een vermoeden van kindermishandeling. Of wanneer u van oordeel bent dat u bij vernietiging van gegevens niet meer aan uw zorgplicht kan voldoen. Voor een beroep op goed hulpverlenerschap is vereist dat u de belangen zorgvuldig afweegt en uw beslissing motiveert.

Reactietermijn aanvraag

U moet binnen 1 maand een reactie geven op een verzoek tot vernietiging van gegevens uit het dossier. U kunt dit met in totaal 2 maanden verlengen, mits meegedeeld binnen 1 maand.

Blijf in gesprek

Vernietiging van gegevens uit het dossier schept vaak een lastig dilemma waarbij u en patiënt van inzicht kunnen verschillen. Bespreek met de patiënt het belang van het dossier voor goede zorgverlening en de risico’s als u zelf en andere zorgverleners geen goed of volledig beeld hebben. Vraag door naar de reden voor het verzoek en ga na of er een alternatief is voor de vernietiging, dat aansluit bij de behoefte van de patiënt. Bijvoorbeeld het opnemen van de zienswijze van de patiënt in het dossier.

Praktische tips afhandelen verzoek

Als patiënt blijft bij zijn verzoek en de uitzonderingen zijn niet van toepassing, dan bent u verplicht het verzoek in te willigen.

  • Geef duidelijk aan dat er gegevens verwijderd zijn uit het dossier, zodat voor anderen zichtbaar is dat het dossier niet volledig is.
  • Bewaar het schriftelijke verzoek tot vernietiging buiten het dossier.
  • Bewaar de aantekeningen betreffende de afwikkeling van dit verzoek, met daarin uw afweging.

Op basis hiervan kunt u aantonen dat uw dossier incompleet is ten gevolge van een verzoek tot vernietiging en zo nodig hierover verantwoording afleggen.

Wettelijke vertegenwoordiging

Het recht op online inzage bij minderjarige patiënten onder de 12 en meerderjarige patiënten, die wilsonbekwaam zijn, komt toe aan hun wettelijke vertegenwoordigers. Bij kinderen van 12 tot 16 jaar hebben ouders met gezag alleen inzage, als de kinderen hiervoor toestemming hebben gegeven.

Echtscheiding

U heeft vanwege goed hulpverlenerschap de mogelijkheid inzage te beperken als het belang van het kind in het geding is. Een niet harmonieuze echtscheiding is een  regelmatig voorkomende praktijksituatie. Het delen van informatie over een minderjarige (van 0 tot 16 jaar) met gezag dragende ouders kan door online inzage in strijd kan zijn met het belang van het kind. Bij kinderen van 12 tot 16 jaar is ook de intrekking van de toestemming voor online inzage door de ouders een optie. Maar in geval van een (v)echtscheiding is dit voor een kind vaak te belastend. Advies is om, als u informatie afschermt, dit voor beide ouders (met gezag) te doen. Naast de online inzage kunnen ouders ook verzoeken om een kopie van het volledige dossier. Dan is het raadzaam om niet alleen de aanvragende ouder, maar ook de andere ouder (mits deze het ouderlijke gezag heeft), een kopie te verstrekken.

Ernstige nadelige gevolgen voor de patiënt 

Als u verwacht dat online inzage door een patiënt ernstig nadelige gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de patiënt, bijvoorbeeld bij gevaar voor suïcide, kunt u overwegen om inzage van de patiënt tijdelijk te stoppen. En daarbij aan de patiënt uit te leggen dat u inzage zonder begeleiding op dat moment niet verantwoord vindt. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de ruimte die de wet biedt door aan te geven dat u met redelijke tussenpozen aan het verzoek tot online inzage moet voldoen. De wet kent geen regeling om voor langere tijd de online inzage te onthouden aan een wilsbekwame patiënt vanwege ernstig nadelige gevolgen.

Inzage van derden

Het kan voorkomen dat een derde persoon u informatie verschaft over een wilsbekwame patiënt, die u van belang acht voor de behandeling. Let er dan op dat er een beperking op WGBO van toepassing is: de patiënt heeft geen recht op inzage in gegevens van derden, tenzij deze persoon daar toestemming voor geeft.

Aandachtspunten

Het is goed om u bewust te zijn van bovenstaande punten als u gaat werken met de online inzage en intern afspraken te maken hoe om te gaan met vragen, onvrede en verzoeken van patiënten met betrekking tot hun dossier. Daarnaast is aan te raden op uw website en in de praktijkfolder heldere uitleg te geven aan patiënten waar ze terecht kunnen met vragen of onvrede over het dossier.

Meer informatie

Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door VvAA, stem en steun voor zorgverleners en zal tzt ook op hun website worden geplaatst. Loopt u tegen dilemma’s aan op juridisch vlak? Neem contact op met de juridische helpdesk voor VvAA-leden via 030 247 49 99.

Hebt u vragen over de impact van online inzage op OmniHisScipio neem dan contact met ons op via 0900-6664447.

Omnihis, het his van de toekomst

Door LHV uitgeroepen als meest gebruiksvriendelijke HIS (HuisartsInformatieSysteem - Cijfer 9,2 onderzoek 2016)

Contactgegevens

Kosterijland 70
3981 AJ Bunnik
0900-6664447 (0900-OMNIHIS)
info@omnihis.nl

Copyright © 2019-2020   Sitemap